Boekrecensie: Eeuwig duurt zijn trouw. Ignatiaanse veertigdagenretraite

Boekrecensie: Eeuwig duurt zijn trouw. Ignatiaanse veertigdagenretraite

RE5654_EeuwigDuurt_CVR_14x21.inddEeuwig duurt zijn trouw. Dat is de titel van deze veertigdagenretraite, die gebaseerd is op de ignatiaanse spiritualiteit. Als iemand uit de protestantse traditie moet ik zeggen dat ik niet zoveel van Ignatius weet, in ieder geval niet van Loyola (en zeker niet van zijn spiritualiteit). En daar had ik dan ook graag wat meer over willen weten (aan het einde van het boekje staat wel een overzichtje met websites over de Jezuïeten en boeken over ignatiaanse spiritualiteit, maar wat meer over Ignatius leek mij toch wel handig, maar misschien ben ik ook niet de modellezer die de auteurs voor ogen hadden).

Voor elke dag is er een Bijbeltekst met zeer korte overdenking en een aantal vragen. Het begint natuurlijk op Aswoensdag en eindigt met Pasen. Aan het begin van elke nieuwe week (zondag wordt als eerste dag van de week beschouwd) wordt een thema aangekondigd met vervolgens op de volgende pagina de inleiding van het thema. Dan volgt een instructie over hoe te overdenken (dit komt bij elke week terug en kan zodanig als opfrisser gelden. Daarna volgt een citaat van iemand (veelal Jezuïeten) waarmee het thema van die week wordt ingeleid.

De thema’s die behandeld worden, zijn: ‘Keer om’, ‘Mijn verbond met jullie’, God heeft een hart, Barmhartig en rechtvaardig, God is een barmhartige Vader, Wees barmhartig zoals jullie Vader barmhartig is (Lucas 6,36), ‘Liefde die zichzelf geeft’ en de laatste ‘week’ is Pasen, zonder thema. Daarmee leeft de lezer ook niet echt erg toe naar Pasen. De thema’s (en Bijbelteksten) zijn niet toegespitst op voorbereiding tot Pasen. De Bijbelteksten zijn vrijwel zonder context – behalve de paar zinnen die als inleiding voor de vragen gelden – en komen uit zowel het Oude als het Nieuwe Testament (en ook uit het Deuterocanonieke boek Wijsheid). Maar de vragen zijn goed, prikkelend, uitdagend, echt niet om zo even vlug door te lezen. Je moet er echt voor gaan zitten, goed nadenken, misschien even wegleggen en later op de dag op terugkomen. De vragen zijn reflectief, maar niet puur gericht op de persoon zelf, maar ook op zijn relatie met God, of hoe hij tegenover andere mensen staat of handelt. De vragen hielpen mij om weer even stil te staan.

Toch zijn er ook kanttekeningen te plaatsen, niet per se aan de inhoud (de vragen, nogmaals, waren sterk), maar meer aan de vorm. Zo staan er regelmatig foutjes in qua interpunctie. Een komma waar een punt moet staan (p.26, 39) of onrechtmatig kommagebruik zodat de zin niet loopt (p.26), onterechte verwijzingswoorden: ‘een zin… dat’ (p.39). Maar ook inconsistentie bij het gebruik van aanhalingstekens bij bijvoorbeeld de thema’s (hierboven heb ik het letterlijk overgenomen): wanneer moet het thema tussen aanhalingstekens? Wanneer moet de Bijbeltekst erbij? Over Bijbelteksten gesproken, wanneer moet er wel een verwijzing naar de tekst? Zo staat er in het citaat van Paus Franciscus op p.13 wel een vermelding naar het tekstgedeelte, maar bij Augustinus, op p.22 niet. Daarbij waren de citaten vaak van een totaal andere schrijfstijl dan de lopende tekst (veel langere en mooiere zinnen). Het verschil was groot. Wat mij vooral stoorde tijdens het lezen waren de korte zinnen. Of eigenlijk zijn het geen zinnen, maar statements, aangezien er soms geen persoonsvorm aanwezig is. Dit komt op tal van plekken voor. Als voorbeeld p.28: “Zijn wegen gaan. Of liever nog: jouw weg laten bepalen door zijn Nabijheid. Willen zijn waar Hij is. Dag en nacht, voortdurend. Als Hij rust, je tent opslaan. Bij Zijn tabernakel. Altijd in Zijn Nabijheid.” Dat is ook zo op p.42 “Gods hart is als een reuzenbron van levend water. Een bron die noodzakelijk is voor ons leven. Een bron die gelukkig nooit opdroogt.”; en ook op p.83: “En ook de Vader in de hemel zal je dan barmhartig zijn. Er zijn voor jou.”

Al met al, de reflectievragen bij elke ‘dag’ zijn goed en prikkelend, voor iedereen geschikt die serieus een retraite wil volgen of een leidraad wil bij overdenking. Overigens zijn de veertien tips die achteraan in het boekje staan behulpzaam, zelfs een eyeopener (ook om groepsgesprekken mee te doen). De (schrijf)stijl moet je vergund zijn. Zoals ik al eerder vermeldde, ik ben waarschijnlijk niet de modellezer…

Hoe dit boek zich verhoudt tot anderen in zijn soort, weet ik niet (ik lees dit soort boeken niet zo vaak). Ook is mij onduidelijk wat er specifiek ignatiaans is aan dit boekje. Mijn eindoordeel is gematigd positief: zelf zou ik het niet aanschaffen.

– Ruben van Wingerden

 

 

Piet van Breemen s.j., Hans van Leeuwen s.j., Nikolaas Sintobin s.j. (Red.) Eeuwig duurt zijn trouw. Ignatiaanse veertigdagenretraite. Zoetermeer: Uitgeverij Meinema, in samenwerking met Uitgeverij Averbode, 2016. 127 pagina’s. €14,95.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *