Jezus was een mens

Jezus was een mens

De meeste films kijk ik één of twee keer, hooguit drie keer. Ik zie ze in de bioscoop en kijk ze later nog eens terug. Andere vind ik zo leuk dat ik ze aanschaf en ze eens in de zoveel tijd weer eens tevoorschijn haal. Maar er zijn er maar een paar die me zo aanspreken, dat ik ze kan blijven kijken. Al na de eerste keer dat ik ze zie, ben ik verkocht. Ze zetten me aan het denken, maken me aan het lachen, ontroeren of fascineren me. Kortom, ze doen iets met me. Ze raken me.

As-it-is-in-Heaven-banner1

Eén van die films is voor mij ‘As it is in Heaven’. Een Zweedse film uit 2004, geregisseerd door Kay Pollak (als je hem nog niet gezien hebt, kijken!). Het verhaal draait om een beroemde dirigent, Daniel Daréus. Na een hartaanval moet hij rustiger aan doen en besluit hij om terug te gaan naar het dorpje van zijn jeugd. Het is een klein afgelegen plaatsje, waar dezelfde mensen al jaren wonen en iedereen elkaar kent. Daar wil hij aanvankelijk alleen maar ‘luisteren’, maar al snel kan hij het niet laten om het plaatselijke kerkkoortje te dirigeren. Als buitenstaander heeft hij vreemde manieren om het koortje nieuw leven in te blazen. De meeste mensen kunnen dit waarderen. Ze leven er van op en voelen zich na lange tijd weer gelukkig. Maar niet iedereen is blij met wat Daniel teweeg brengt. Voor hen veroorzaakt hij alleen maar onrust en door hem dreigen de kerkleden het gezag van de kerk te ondermijnen.

Door de hele film heen worden er allerlei motieven gegeven, die een parallel lijken te trekken met een ander verhaal. Hoe vaker ik de film keek, hoe meer ik ze ging ontdekken. In de film lijkt de dirigent vergeleken te worden met de persoon van Jezus. Daniel komt van buiten af (met kerst!) in het dorpje, dat een wereldje op zich is. Verschillende mensen, persoonlijkheden, verhalen. Er is blijdschap, maar ook veel boosheid en verdriet. Daniel ziet ieder persoon als een individu en probeert het mooiste in diegene naar boven te halen (door middel van muziek). Hij bekritiseert de huidige geestelijkheid, komt op voor het recht en veroordeelt de ‘hoer’ van het dorp niet, maar houdt van haar (ze heet bovendien Lena, wat lijkt te komen van Magdalena). Wanneer hij tenslotte in elkaar geslagen wordt en bewusteloos raakt, wordt hij door drie vrouwen in een wit doek zijn huis binnengesleept en verzorgd.

Dit zijn zomaar een aantal motieven die me opvielen. Lang niet alles in het personage van de dirigent komt overeen met de Jezus die we kennen uit de Bijbel. Toch zullen de makers van de film deze vergelijking niet voor niets hebben gemaakt. Het heeft me aan het denken gezet over de persoon van Jezus.

Wat ik bijvoorbeeld mooi vind, is dat de menselijkheid van Jezus hier benadrukt wordt. Jezus was tenslotte helemaal God, maar ook helemaal mens. Aan zijn menselijke eigenschappen wordt misschien wel eens te weinig aandacht geschonken. In de film schiet Daniel uit zijn slof als de koorleden geen concentratie kunnen opbrengen voor wat belangrijk is (vergelijk Joh. 2:15), hij is blij als er feest gevierd wordt (Joh. 2) en wanneer de koorleden in de praktijk brengen wat hij hen heeft geleerd (Luk. 10:21), onrecht doet hem verdriet, bijvoorbeeld wanneer een vrouw door haar man mishandeld wordt (Joh 11:35, Luk. 19:41) en Daniel is bang voor de dood, die onvermijdelijk komt (Matt. 26:36-39). In films kun je je inleven in de hoofdpersoon en je met hem identificeren. Daarom kan de menselijke kant van Jezus hier zo dichtbij komen. Het wordt concreet gemaakt en vergelijkbaar met je persoonlijke leven. Je kunt je hierdoor ineens beseffen dat Jezus, net als jij, mens is geweest. Dat hij ten diepste heeft gevoeld wat jij ook voelt en dat hij je dus begrijpt. Als je boos bent of ontzettend gefrustreerd. Eenzaam, teleurgesteld of angstig. Maar juist ook als je enthousiast bent over iets, ergens passie voor hebt. Of als je niet meer bijkomt van het lachen en de tranen over je wangen rollen.

Film is een perfect medium om zo’n boodschap over te brengen. En om die boodschap te ontdekken moet je met een andere bril naar een film gaan kijken. Probeer eens te ontdekken wat de makers door middel van het verhaal zouden kunnen zeggen en verbaas je over wat er allemaal in een film verstopt kan zitten.

– Iris Veerbeek, juni 2016

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *