Ik weet het niet.

Ik weet het niet.

‘Hoe meer ik weet, hoe meer ik besef krijg van wat ik allemaal niet weet,’ aldus Socrates. Truer words have never been spoken. Ik word opgeleid als theoloog. Ik heb kennis genomen van de theologie van Johannes Calvijn; ben geïntroduceerd in de gedachtespinsels van Karl Barth; Kornelis Heiko Miskotte is voor mij geen onbekende meer. Maar wat kan theologie soms hopeloos te kort schieten! Wat leuk klinkt in een academisch paper, verliest zijn waarde wanneer je de discussie aangaat met iemand die van dat hele christendom niets gelooft. Evenmin is het toereikend in die geweldige momenten dat je God tot in het diepst van je wezen kunt ervaren. Slechts ergens tussen die twee uitersten – tussen de plaats waar God geen enkele rol speelt en de plaats waar hij zelf de regisseur is – daar heb je iets aan je bouwwerken van academische theologie. En laten het nou juist net die uitersten zijn, waar het er echt om gaat. Daar waar het zeker weten volledig tekort kan schieten, precies dáár spant het erom. Theoloog-zijn brengt een risico met zich mee. Het gevaar ligt op de loer dat je wel denkt te weten hoe het zit met God en geloof. Als je dat inderdaad denkt, als je zo ligt te zwegen in zelfgenoegzaamheid, ga dan alsjeblieft weer eens op zoek naar die uitersten. Want daar ben je dan blijkbaar al een hele tijd niet meer geweest.

barth-internet

Nee, dit is geen pleidooi voor een ‘go-with-the-flow-geloof of een godskennis die puur gebaseerd is op gevoel, intuïtie of dat wat zich van moment tot moment voordoet. Wat dit wel is, is een oproep om je eens kritisch te laten bevragen door de goddeloze en de goddelijke. Kritisch laten bevragen, dat is academisch verantwoord, toch? Maar heb dan ook het lef, het fatsoen en de eerlijkheid om gewoon eens toe te geven dat je het niet weet en dat al je theologische kennis je misschien wel meer in de weg zit, dan dat het je verder helpt. Is dat moeilijk? Ja. Zijn we dat gewend? Nee. Wij zijn de theologen. Niet alleen wij zelf, maar velen om ons heen verwachten van ons dat wij weten hoe het zit met God en geloof. Maar als we antwoorden gaan fabriceren, alleen maar omdat het van ons verwacht wordt en niet omdat we ook daadwerkelijk een antwoord hebben, wat is onze respons dan waard? Maar goed, dat neemt niet weg dat het moeilijk kan zijn om je onwetendheid toe te geven; je stelt je dan immers kwetsbaar op. En hoe mensen daarop zullen reageren? Geen idee.

– geschreven door Joren IJzerman.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *